Bahtsul Masail: Kenapa Qunut Witir Sunnat di Akhir Ramadhan tidak di Awal Ramadhan?

PERTANYAAN :

Assalamualaikum. Tumaros ngeunaan do’a Qunut dina Sholat Witir bulan Romadlon.Kunaon dina rokaat terakhir witir nganggo do’a qunut dina malem ti mimiti tgl 15?Tapi henteu nganggo qunut dina malem 1 dugi ka 14? Nuhun.

JAWABAN :

> 

Kitab Fathul Wahab bab sholat sunnah :

.وان الجماعة تنذب فى الوترتقب التراويح جماعة وتقدم فى صفةالصلاةانه يسن فيه القنوت في النصف الثاني من رمضان

Disunnahkeun berjama'ah dina sholat witir bulan romadlon sareng disunnahkeun ngado’a qunut dina saparo ka dua bulan romadlon dina sholat witir.

> 

Oge jawaban tiasa diawalan tina Hadits sayidina 'Umar,dina Kitab At Talkhis Al Khobir jilid 2/122 :

ﺍﻟﻤﻮﺳﻮﻋﺔ ﺍﻟﺸﺎﻣﻠﺔ - ﺍﻟﺘﻠﺨﻴﺺ ﺍﻟﺤﺒﻴﺮ ﻓﻲ ﺗﺨﺮﻳﺞ ﺃﺣﺎﺩﻳﺚ ﺍﻟﺮﺍﻓﻌﻲ ﺍﻟﻜﺒﻴﺮ 2/122 : 

50- 551 ﺣﺪﻳﺚ ﻋﻤﺮ " : ﺍﻟﺴﻨﺔ ﺇﺫﺍ ﺍﻧﺘﺼﻒ ﺷﻬﺮ ﺭﻣﻀﺎﻥ ، ﺃﻥ ﻳﻠﻌﻦ ﺍﻟﻜﻔﺮﺓ ﻓﻲ ﺍﻟﻮﺗﺮ ، ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﻳﻘﻮﻝ : ﺳﻤﻊ ﺍﻟﻠﻪ ﻟﻤﻦ ﺣﻤﺪﻩ . " ﺭﻭﻳﻨﺎﻩ ﻓﻲ ﻓﻮﺍﺋﺪ ﺃﺑﻲ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺭﺯﻗﻮﻳﻪ ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎﻥ ﺑﻦ ﺍﻟﺴﻤﺎﻙ ، ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻛﺎﻣﻞ ، ﻋﻦ ﺳﻌﻴﺪ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﻗﺎﻝ : ﻗﺮﺃﻧﺎ ﻋﻠﻰ ﻣﻌﻘﻞ ، ﻋﻦ ﺍﻟﺰﻫﺮﻱ ، ﻋﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻘﺎﺭﻱ : ﺃﻥ ﻋﻤﺮ ﺧﺮﺝ ﻟﻴﻠﺔ ﻓﻲ ﺷﻬﺮ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻭﻫﻮ ﻣﻌﻪ ، ﻓﺮﺃﻯ ﺃﻫﻞ ﺍﻟﻤﺴﺠﺪ ﻳﺼﻠﻮﻥ ﺃﻭﺯﺍﻋﺎ ﻣﺘﻔﺮﻗﻴﻦ ، ﻭﺃﻣﺮ ﺃﺑﻲ ﺑﻦ ﻛﻌﺐ ﺃﻥ ﻳﻘﻮﻡ ﺑﻬﻢ ﻓﻲ ﺷﻬﺮ ﺭﻣﻀﺎﻥ ، ﻓﺨﺮﺝ ﻋﻤﺮ ﻭﺍﻟﻨﺎﺱ ﻳﺼﻠﻮﻥ ﺑﺼﻼﺓ ﻗﺎﺭﺋﻬﻢ ، ﻓﻘﺎﻝ : ﻧﻌﻤﺖ ﺍﻟﺒﺪﻋﺔ ﻫﺬﻩ ، ﻭﺍﻟﺘﻲ ﻳﻨﺎﻣﻮﻥ ﻋﻨﻬﺎ ﺃﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﺍﻟﺘﻲ ﻳﻘﻮﻣﻮﻥ . ﻳﺮﻳﺪ ﺁﺧﺮ ﺍﻟﻠﻴﻞ ، ﻭﻛﺎﻧﻮﺍ ﻳﻘﻮﻣﻮﻥ ﻓﻲ ﺃﻭﻟﻪ . ﻭﻗﺎﻝ : ﺍﻟﺴﻨﺔ ﺇﺫﺍ ﺍﻧﺘﺼﻒ ﺷﻬﺮ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﺃﻥ ﻳﻠﻌﻦ ﺍﻟﻜﻔﺮﺓ ﻓﻲ ﺁﺧﺮ ﺭﻛﻌﺔ ﻣﻦ ﺍﻟﻮﺗﺮ ، ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﻳﻘﻮﻝ ﺍﻟﻘﺎﺭﺉ ﺳﻤﻊ ﺍﻟﻠﻪ ﻟﻤﻦ ﺣﻤﺪﻩ ، ﺛﻢ ﻳﻘﻮﻝ : ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺍﻟﻌﻦ ﺍﻟﻜﻔﺮﺓ . ﻭﺇﺳﻨﺎﺩﻩ ﺣﺴﻦ .

551-50 – Hadits sayidina 'Umar : Sunnah nalika bulan Romadlon lamun tos meunang saparo maka kudu ngalaknat jalma-jalma kafir dina sholat witir saatos maca : Sami'allahu Liman Hamidahu. Kami ngariwayatkeunnana dina Fawa`id Abi al-Hasan bin Razqowih ti 'Utsman bin al-Simak ti Muhammad bin 'Abdirrohman bin Kamil ti Sa'id bin Hafsh nyaurkeun: Kami maca pikeun Mi'qal ti al-Zuhry ti 'Abdirrohman bin 'Abdil Qory yen dina hiji peuting dina bulan Romadlon sayidina 'Umar kaluar sasarengan sareng Abdirrohman. Terus sayidina 'Umar ningali jama'ah masjid ngalaksanakeun sholat qiyam Romadlon kalawan papisah-pisah. Terus anjeuna miwarang Ubay bin Ka'ab pikeun ngomando maranehna dina bulan Romadlon. Terus sayidina 'Umar kaluar samentara jama'ah ngalaksanakeun sholat kalawan dipingpin ku imam maranehna, terus anjeuna nyarios: Kacida alusna ieu bid'ah, jeung hiji perkara nu maranehna sare ninggalkeunnana eta leuwih utama tina nu maranehna ngalakukeun dina akhir peuting, jeung maranehna ngalakukeun dina awala peuting. Sareng sayidina Umar nyarios: Sunnah lamun bulan Romadlon tos meunang saparo maka kudu ngadu’a ngalaknat jalma-jalma kafir dina rokaat nu akhir tina sholat witir saatos maca : Sami'allahu Liman Hamidahu. Terus ngado'a: Nun Gusti Allah,mugi ngalaknat ka jalma-jalma kafir. Sanad hadits sayidina 'Umar ieu Hasan.

Hubungan hadits di luhur sareng hadits di handap ieu pikeun nganyahokeun rahasia penempatan do'a qunut dina saparo nu akhir dina bulan Romadlon :

ﻣﺮﻗﺎﺓ ﺍﻟﻤﻔﺎﺗﻴﺢ ﺷﺮﺡ ﻣﺸﻜﺎﺓ ﺍﻟﻤﺼﺎﺑﻴﺢ - ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﺼﻼﺓ - ﺑﺎﺏ ﺍﻟﻘﻨﻮﺕ- ﺍﻟﺠﺰﺀ ﺭﻗﻢ3 :

ﺍﻟﻔﺼﻞ ﺍﻟﺜﺎﻟﺚ 1293 - ﻋﻦ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ، ﺃﻥ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺍﻟﺨﻄﺎﺏ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ، ﺟﻤﻊ ﺍﻟﻨﺎﺱ ﻋﻠﻰ ﺃﺑﻲ ﺑﻦ ﻛﻌﺐ ، ﻓﻜﺎﻥ ﻳﺼﻠﻲ ﺑﻬﻢ ﻋﺸﺮﻳﻦ ﻟﻴﻠﺔ ، ﻭﻻ ﻳﻘﻨﺖ ﺑﻬﻢ ﺇﻻ ﻓﻲ ﺍﻟﻨﺼﻒ ﺍﻟﺒﺎﻗﻲ ، ﻓﺈﺫﺍ ﻛﺎﻧﺖ ﺍﻟﻌﺸﺮ ﺍﻷﻭﺍﺧﺮ ﺗﺨﻠﻒ ﻓﺼﻠﻰ ﻓﻲ ﺑﻴﺘﻪ ، ﻓﻜﺎﻧﻮﺍ ﻳﻘﻮﻟﻮﻥ : ﺃﺑﻖ ﺃﺑﻲ . ﺭﻭﺍﻩ ﺃﺑﻮ ﺩﺍﻭﺩ . 

ﻭﻻ ﻳﻘﻨﺖ ﺑﻬﻢ ، ﺃﻱ : ﻓﻲ ﺍﻟﻮﺗﺮ ، ﻭﻟﻌﻠﻪ ﻣﻘﻴﺪ ﺑﺎﻟﺪﻋﺎﺀ ﻋﻠﻰ ﺍﻟﻜﻔﺎﺭ ﻟﻤﺎ ﻣﺮ ﺑﺴﻨﺪ ﺹﺣﻴﺢ ﺃﻭ ﺣﺴﻦ ، ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺭﺿﻲ ﺍﻟﻠﻪ ﻋﻨﻪ ، ﺃﻥ ﺍﻟﺴﻨﺔ ﺇﺫﺍ ﺍﻧﺘﺼﻒ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﺃﻥ ﻳﻠﻌﻦ ﺍﻟﻜﻔﺮﺓ ﻓﻲ ﺍﻟﻮﺗﺮ ، ﺛﻢ ﻭﺟﻪ ﺍﻟﺤﻜﻤﺔ ﻓﻲ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺍﻟﻨﺼﻒ ﺍﻷﺧﻴﺮ ﻳﺤﺘﻤﻞ ﺃﻥ ﻳﻜﻮﻥ ﺗﻔﺎﺅﻻ ﺑﺰﻭﺍﻟﻬﻢ ﻭﺍﻧﺘﻘﺎﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﺤﺎﻟﻠﻬﻢ ﻭﺍﻧﺘﻘﺎﺻﻬﻢ ، ﻛﻤﺎ ﺍﺧﺘﻴﺮ ﺍﻟﻨﺼﻒ ﺍﻷﺧﻴﺮ ﻣﻦ ﻛﻞ ﺷﻬﺮ ﻟﻠﺤﺠﺎﻣﺔ ﻭﺍﻟﻔﺼﺪ ﻣﻦ ﺧﺮﻭﺝ ﺍﻟﺪﻡ ﻟﺨﺮﻭﺝ ﺍﻟﻤﺮﺽ ﻭﺯﻭﺍﻝ ﺍﻟﻌﺎﻫﺔ . 

Fasal Katilu 1293 - ti al-Hasan Ra. Yen sayidina 'Umar bin al-Khotthob Ra. ngumpulkeun jama'ah kalawan panduan Ubay bin Ka'ab, terus anjeuna ngalakukeun sholat sareng aranjeuna salami dua puluh peuting, sareng anjeuna teu ngado'a qunut sareng aranjeuna iwalti dina saparo nu akhir nu nyesa. Terus nalika tos sapuluh poe nu akhir manehna mundur terus sholat di bumina. Terus aranjeuna nyaurkeun: Ubay tos kabur. HR. Abu Daud

Redaksi Hadits: "Sareng anjeuna teu ngado'a qunut sasarengan sareng aranjeuna". Maksudna dina sholat witir sareng mungkin hal eta pikeun ngado'akeun jalma-jalma kafir saluyu sareng hadits nu tos kaliwat kalawan sanad nu shohih atawa hasan ti sayidina 'Umar "yen sunnah lamun bulan Romadlon tos kenging saparo kudu ngalaknat jalma-jalma kafir dina sholat witir". Terus ari wajah hikmah dipilihna saparo nu akhir eta salaku sikep pangharepan kana leungitna kaom kafir, inditna maranehna ka tempat nu jauh, jeung ngurangannana jumlah maranehna,sakumaha ngurangannana poe-poe bulan Romadlon nu geus rek enggeusan jeung rek sirna.

Wallohu A’lam Bisshowab.

Sumber: Ust. Asep Muhammad Ali Nurdin, S.Pd.I

Baca Juga: Khotib Memegang Tongkat Ketika Khutbah Jum'at, Hukum Shalat Witir dan Qunut dalam Shalat Witir